Otwiera się w nowej karcie

Strona głównaAktualnościZmarł Rudolph Marcus, twórca teorii przeniesienia elektronu

Sylwetki

Zmarł Rudolph Marcus, twórca teorii przeniesienia elektronu

Miał 103 lata. Na Nagrodę Nobla za swoją teorię czekał czterdzieści lat, a dziś korzystają z niej twórcy baterii i ogniw słonecznych.

Michał Woliński

16 lipca 2026

16 lipca 2026 roku zmarł Rudolph A. Marcus, kanadyjsko-amerykański chemik, laureat Nagrody Nobla z chemii za 1992 rok. Miał 103 lata i do ostatnich lat prowadził zajęcia w California Institute of Technology.

Nagrodę dostał za teorię przeniesienia elektronu w układach chemicznych, nazywaną dziś teorią Marcusa. Opisuje ona, jak szybko elektron przeskakuje między cząsteczkami i od czego ta szybkość zależy. Ma zastosowanie wszędzie tam, gdzie zachodzi utlenianie i redukcja: w fotosyntezie, w ogniwach słonecznych, w bateriach i w korozji metali.

Teorię opublikował w latach pięćdziesiątych, a nagrodę odebrał czterdzieści lat później. To jeden z wyraźniejszych przykładów tego, jak długo komitet potrafi czekać, zanim uzna wpływ odkrycia za dowiedziony.

Urodził się 21 lipca 1923 roku w Montrealu. Doktorat obronił na McGill University, a od 1978 roku pracował w Caltech.

Pytania o Rudolpha Marcusa

Czym jest teoria Marcusa?

To opis przeniesienia elektronu między cząsteczkami: jak szybko zachodzi i od czego zależy. Tłumaczy procesy w fotosyntezie, ogniwach słonecznych, bateriach i przy korozji.

Za co Rudolph Marcus dostał Nagrodę Nobla?

Za wkład w teorię reakcji przeniesienia elektronu w układach chemicznych. Nagrodę z chemii odebrał samodzielnie w 1992 roku.

Ile lat minęło między odkryciem a Nagrodą Nobla dla Marcusa?

Około czterdziestu. Teorię opublikował w latach pięćdziesiątych, a nagrodę dostał w 1992 roku, co pokazuje, jak długo komitet potrafi czekać na potwierdzenie znaczenia pracy.

Źródła