Laureaci Nagrody Nobla

Literatura

Nagrodę literacką przyznano 118 razy, a odebrało ją 122 pisarzy. Dzielono ją tylko czterokrotnie, bo Akademia Szwedzka nagradza zwykle jedną osobę za całą twórczość. Siedem razy nie wskazano nikogo, a Polacy mają w tym gronie pięć nagród.

Nagród: 118
Laureatów: 122
Od roku: 1901
Lat bez nagrody: 7

2025László KrasznahorkaiZa porywającą i wizjonerską twórczość, która w środku apokaliptycznej grozy potwierdza siłę sztuki 2024Han KangZa intensywną prozę poetycką, która mierzy się z historycznymi traumami i obnaża kruchość ludzkiego życia 2023Jon FosseZa nowatorskie sztuki i prozę, które dają głos temu, co niewypowiadalne 2022Annie ErnauxZa odwagę i kliniczną ostrość, z jaką odsłania korzenie, wyobcowanie i zbiorowe ograniczenia pamięci osobistej 2021Abdulrazak GurnahZa bezkompromisowe i pełne współczucia wniknięcie w skutki kolonializmu oraz w los uchodźcy w przepaści między kulturami i kontynentami 2020Louise GlückZa niepowtarzalny głos poetycki, który surowym pięknem czyni jednostkowe istnienie uniwersalnym 2019Peter HandkeZa wpływowe dzieło, które z językową pomysłowością zbadało peryferie i swoistość ludzkiego doświadczenia 2018Olga TokarczukZa wyobraźnię narracyjną, która z encyklopedyczną pasją przedstawia przekraczanie granic jako formę życia 2017Kazuo IshiguroW powieściach o wielkiej sile emocjonalnej odsłonił otchłań pod naszym złudnym poczuciem więzi ze światem 2016Bob DylanZa stworzenie nowych form wyrazu poetyckiego w wielkiej amerykańskiej tradycji pieśniarskiej 2015Swietłana AleksijewiczSvetlana AlexievichZa wielogłosową twórczość, pomnik cierpienia i odwagi naszych czasów 2014Patrick ModianoZa sztukę pamięci, którą przywołał losy ludzkie najtrudniejsze do uchwycenia i odsłonił świat życia pod okupacją 2013Alice Ann MunroMistrzyni współczesnego opowiadania 2012Mo YanKtóry z halucynacyjnym realizmem łączy baśń ludową, historię i współczesność 2011Tomas TranströmerPonieważ zagęszczonymi, przejrzystymi obrazami daje nam świeży dostęp do rzeczywistości 2010Mario Vargas LlosaZa kartografię struktur władzy i przenikliwe obrazy oporu, buntu i klęski jednostki 2009Herta MüllerKtóra ze skupieniem poezji i szczerością prozy opisuje krajobraz wydziedziczonych 2008Jean-Marie Gustave Le ClézioAutor nowych dróg, poetyckiej przygody i zmysłowej ekstazy, badacz człowieczeństwa poza panującą cywilizacją i pod nią 2007Doris LessingEpiczka kobiecego doświadczenia, która ze sceptycyzmem, ogniem i wizjonerską siłą poddała oglądowi podzieloną cywilizację 2006Orhan PamukKtóry w poszukiwaniu melancholijnej duszy swojego rodzinnego miasta odkrył nowe symbole zderzenia i przenikania się kultur 2005Harold PinterKtóry w swoich sztukach odsłania przepaść pod codzienną gadaniną i wdziera się do zamkniętych pokojów ucisku 2004Elfriede JelinekZa muzyczny potok głosów i kontrgłosów w powieściach i sztukach, które z niezwykłą pasją językową obnażają absurd społecznych frazesów i ich zniewalającą siłę 2003John M. CoetzeeKtóry w niezliczonych wcieleniach przedstawia zaskakujące uwikłanie outsidera 2002Imre KertészZa pisarstwo, które broni kruchego doświadczenia jednostki przed barbarzyńską samowolą historii 2001Sir Vidiadhar Surajprasad NaipaulZa połączenie wnikliwej narracji z nieprzekupnym oglądem w dziełach, które każą nam dostrzec obecność wypartych historii 2000Gao XingjianZa twórczość o uniwersalnej ważności, gorzkich spostrzeżeniach i językowej pomysłowości, która otworzyła nowe drogi chińskiej powieści i dramatowi 1999Günter GrassKtórego swawolne czarne baśnie odmalowują zapomniane oblicze historii 1998José SaramagoKtóry przypowieściami wspartymi wyobraźnią, współczuciem i ironią raz po raz pozwala nam na nowo pojąć nieuchwytną rzeczywistość 1997Dario FoKtóry naśladuje średniowiecznych błaznów, chłoszcząc władzę i broniąc godności poniżonych 1996Wisława SzymborskaZa poezję, która z ironiczną precyzją pozwala kontekstowi historycznemu i biologicznemu ujawnić się w okruchach ludzkiej rzeczywistości 1995Seamus HeaneyZa dzieła o lirycznym pięknie i etycznej głębi, które wynoszą codzienne cuda i żywą przeszłość 1994Kenzaburō ŌeKenzaburo OeKtóry z poetycką siłą tworzy świat wyobrażony, gdzie życie i mit zagęszczają się w niepokojący obraz dzisiejszej ludzkiej doli 1993Toni MorrisonKtóra w powieściach o wizjonerskiej sile i poetyckim ładunku ożywia istotny wymiar amerykańskiej rzeczywistości 1992Derek WalcottZa twórczość poetycką o wielkiej jasności, wspartą wizją historyczną, owoc wielokulturowego zaangażowania 1991Nadine GordimerKtóra wspaniałym pisarstwem epickim przyniosła, mówiąc słowami Alfreda Nobla, bardzo wielki pożytek ludzkości 1990Octavio PazZa żarliwe pisarstwo o szerokich horyzontach, znamionujące się zmysłową inteligencją i humanistyczną prawością 1989Camilo José CelazaCamilo José CelaZa bogatą i intensywną prozę, która z powściągliwym współczuciem tworzy wymagającą wizję ludzkiej bezbronności 1988Nadżib MahfuzNaguib MahfouzKtóry dziełami bogatymi w odcienie, raz przenikliwie realistycznymi, raz sugestywnie wieloznacznymi, stworzył arabską sztukę narracji odnoszącą się do całej ludzkości 1987Iosif Aleksandrowicz BrodskiJoseph BrodskyZa wszechogarniającą twórczość, przeniknioną jasnością myśli i poetycką intensywnością 1986Wole SoyinkaKtóry w szerokiej perspektywie kulturowej i z poetyckim tonem kształtuje dramat istnienia 1985Claude SimonKtóry w swojej powieści łączy twórczość poety i malarza z pogłębioną świadomością czasu w ukazywaniu ludzkiej doli 1984Jaroslav SeifertZa poezję, która świeżością, zmysłowością i bogatą inwencją daje wyzwalający obraz niezłomnego ducha i wszechstronności człowieka 1983William GoldingZa powieści, które przenikliwością realistycznej sztuki narracji oraz różnorodnością i uniwersalnością mitu oświetlają ludzką dolę w dzisiejszym świecie 1982Gabriel García MárquezZa powieści i opowiadania, w których to, co fantastyczne, łączy się z tym, co realistyczne, w bogato skomponowanym świecie wyobraźni odbijającym życie i konflikty kontynentu 1981Elias CanettiZa pisarstwo znamionujące się szerokim spojrzeniem, bogactwem myśli i siłą artystyczną 1980Czesław MiłoszKtóry z bezkompromisową jasnością widzenia ukazuje zagrożenie człowieka w świecie pełnym gwałtownych konfliktów 1979Odysseus ElytisZa poezję, która na tle tradycji greckiej ukazuje ze zmysłową siłą i intelektualną przenikliwością walkę współczesnego człowieka o wolność i twórczość 1978Isaac Bashevis SingerZa żarliwą sztukę narracji, która wyrastając z polsko-żydowskiej tradycji kulturowej, ożywia uniwersalne warunki ludzkiego życia 1977Vicente AleixandreZa twórcze pisarstwo poetyckie, które oświetla dolę człowieka w kosmosie i w dzisiejszym społeczeństwie, a zarazem stanowi wielkie odnowienie tradycji poezji hiszpańskiej okresu międzywojennego 1976Saul BellowZa zrozumienie człowieka i subtelną analizę współczesnej kultury, które łączą się w jego twórczości 1975Eugenio MontaleZa wyrazistą poezję, która z wielką wrażliwością artystyczną odczytała wartości ludzkie pod znakiem światopoglądu pozbawionego złudzeń 1974Eyvind Johnson, Harry MartinsonZa sztukę narracji sięgającą daleko w przestrzeni i czasie, w służbie wolności; Za pisarstwo, które chwyta kroplę rosy i odbija w niej kosmos 1973Patrick WhiteZa epicką i psychologiczną sztukę narracji, która wprowadziła do literatury nowy kontynent 1972Heinrich BöllZa pisarstwo, które przez połączenie szerokiego spojrzenia na swój czas z wrażliwym kunsztem budowania postaci przyczyniło się do odnowy literatury niemieckiej 1971Pablo NerudaZa poezję, która z siłą żywiołu ożywia los i marzenia kontynentu 1970Aleksandr SolzhenitsynZa siłę etyczną, z jaką podjął niezbywalne tradycje literatury rosyjskiej 1969Samuel BeckettZa pisarstwo, które w nowych formach powieści i dramatu znajduje wzniosłość w nędzy współczesnego człowieka 1968Yasunari KawabataZa mistrzostwo narracji, które z wielką wrażliwością wyraża istotę japońskiego ducha 1967Miguel Angel AsturiasZa żywe osiągnięcia literackie, głęboko zakorzenione w cechach i tradycjach ludów indiańskich Ameryki Łacińskiej 1966Shmuel Agnon, Nelly SachsZa głęboko swoistą sztukę narracji z motywami z życia narodu żydowskiego; Za wybitne pisarstwo liryczne i dramatyczne, które z poruszającą siłą odczytuje los Izraela 1965Mikhail SholokhovZa siłę artystyczną i prawość, z jaką w swojej epopei o Donie dał wyraz historycznej fazie w życiu narodu rosyjskiego 1964Jean-Paul SartreZa twórczość, która bogata w myśli i przeniknięta duchem wolności oraz dążeniem do prawdy wywarła daleko sięgający wpływ na naszą epokę 1963Giorgos SeferisZa wybitne pisarstwo liryczne, natchnione głębokim wyczuciem helleńskiego świata kultury 1962John SteinbeckZa pisarstwo realistyczne i pełne wyobraźni, łączące życzliwy humor z przenikliwym spojrzeniem na społeczeństwo 1961Ivo AndrićZa siłę epicką, z jaką podjął tematy i odmalował ludzkie losy wzięte z historii swojego kraju 1960Saint-John PerseZa wzlot i sugestywne obrazowanie poezji, która w wizjonerski sposób odbija warunki naszych czasów 1959Salvatore QuasimodoZa poezję liryczną, która z klasycznym ogniem wyraża tragiczne doświadczenie życia w naszych czasach 1958Boris PasternakZa ważne osiągnięcia we współczesnej poezji lirycznej i w wielkiej rosyjskiej tradycji epickiej 1957Albert CamusZa ważną twórczość literacką, która z przenikliwą powagą oświetla problemy ludzkiego sumienia w naszych czasach 1956Juan Ramón JiménezZa poezję liryczną, która w języku hiszpańskim stanowi przykład wzniosłości ducha i czystości artystycznej 1955Halldór LaxnessZa żywą siłę epicką, która odnowiła wielką islandzką sztukę narracyjną 1954Ernest HemingwayZa mistrzostwo sztuki narracji, okazane ostatnio w powieści „Stary człowiek i morze”, oraz za wpływ, jaki wywarł na styl współczesny 1953Winston ChurchillZa mistrzostwo opisu historycznego i biograficznego oraz za znakomitą wymowę w obronie wzniosłych wartości ludzkich 1952François MauriacZa głęboką wnikliwość duchową i intensywność artystyczną, z jaką w swoich powieściach przeniknął dramat ludzkiego życia 1951Pär LagerkvistZa siłę artystyczną i prawdziwą niezależność myśli, z jaką w swojej poezji szuka odpowiedzi na odwieczne pytania stojące przed ludzkością 1950Bertrand RussellW uznaniu różnorodnej i ważnej twórczości, w której broni ideałów humanitarnych i wolności myśli 1949William FaulknerZa mocny i artystycznie niepowtarzalny wkład we współczesną powieść amerykańską 1948T.S. EliotZa wybitny, pionierski wkład w poezję dzisiejszą 1947André GideZa obszerną i doniosłą artystycznie twórczość, w której problemy i warunki ludzkiego życia przedstawił z nieustraszonym umiłowaniem prawdy i przenikliwą wnikliwością psychologiczną 1946Hermann HesseZa natchnioną twórczość, która rosnąc w śmiałość i przenikliwość, ucieleśnia klasyczne ideały humanitarne i wysokie walory stylu 1945Gabriela MistralZa poezję liryczną, która natchniona silnymi uczuciami uczyniła jej imię symbolem idealistycznych dążeń całego świata latynoamerykańskiego 1944Johannes V. JensenZa rzadką siłę i płodność wyobraźni poetyckiej, połączone z szeroką ciekawością intelektualną oraz śmiałym, świeżym stylem twórczym 1939Frans Eemil SillanpääZa głębokie zrozumienie chłopstwa swojego kraju i wyborną sztukę, z jaką odmalował jego sposób życia i związek z przyrodą 1938Pearl BuckZa bogate i prawdziwie epickie opisy życia chłopów w Chinach oraz za arcydzieła biograficzne 1937Roger Martin du GardZa siłę artystyczną i prawdę, z jaką w cyklu powieściowym „Rodzina Thibault” odmalował konflikt ludzki oraz podstawowe wymiary życia współczesnego 1936Eugene O’NeillEugene O'NeillZa siłę, uczciwość i głęboko odczuwane emocje dzieł dramatycznych, które ucieleśniają oryginalne pojmowanie tragedii 1934Luigi PirandelloZa śmiałe i pomysłowe odnowienie sztuki dramatycznej i scenicznej 1933Ivan BuninZa surowy kunszt, z jakim kontynuował klasyczne tradycje rosyjskiej prozy 1932John GalsworthyZa wyborną sztukę narracji, która najwyższą postać przybiera w „Sadze rodu Forsyte'ów”1931Erik Axel KarlfeldtPoezja Erika Axela Karlfeldta 1930Sinclair LewisZa energiczną i obrazową sztukę opisu oraz za umiejętność tworzenia z dowcipem i humorem nowych typów postaci 1929Thomas MannPrzede wszystkim za wielką powieść „Buddenbrookowie”, której uznanie stale rosło i która stała się jednym z klasycznych dzieł literatury współczesnej 1928Sigrid UndsetPrzede wszystkim za sugestywne opisy życia Północy w średniowieczu 1927Henri BergsonW uznaniu bogatych i ożywczych myśli oraz znakomitego kunsztu, z jakim zostały przedstawione 1926Grazia DeleddaZa pisarstwo natchnione ideałami, które z plastyczną wyrazistością odmalowuje życie na jej rodzinnej wyspie i z głębią oraz współczuciem podejmuje ogólne problemy ludzkie 1925George Bernard ShawZa twórczość znamionującą się idealizmem i człowieczeństwem, w której pobudzająca satyra często przeniknięta jest osobliwym pięknem poetyckim 1924Władysław ReymontZa wielki epos narodowy, powieść „Chłopi”1923William Butler YeatsZa zawsze natchnioną poezję, która w wysoce artystycznej formie wyraża ducha całego narodu 1922Jacinto BenaventeZa szczęśliwy sposób, w jaki kontynuował świetne tradycje dramatu hiszpańskiego 1921Anatole FranceW uznaniu świetnych osiągnięć literackich, znamionujących się szlachetnością stylu, głębokim współczuciem dla człowieka, wdziękiem i prawdziwym galijskim temperamentem 1920Knut HamsunZa monumentalne dzieło „Błogosławieństwo ziemi”1919Carl SpittelerZe szczególnym uznaniem dla eposu „Wiosna olimpijska”1917Karl Gjellerup, Henrik PontoppidanZa różnorodną i bogatą poezję, natchnioną wzniosłymi ideałami; Za wierne opisy dzisiejszego życia w Danii 1916Verner von HeidenstamW uznaniu znaczenia jako czołowego przedstawiciela nowej epoki w naszej literaturze 1915Romain RollandW hołdzie dla wzniosłego idealizmu twórczości literackiej oraz dla współczucia i umiłowania prawdy, z jakimi opisał różne typy ludzi 1913Rabindranath TagoreZa głęboko wrażliwy, świeży i piękny wiersz, którym z doskonałym kunsztem uczynił swoją myśl poetycką, wyrażoną własnymi angielskimi słowami, częścią literatury Zachodu 1912Gerhart HauptmannPrzede wszystkim w uznaniu owocnej, różnorodnej i wybitnej twórczości w dziedzinie sztuki dramatycznej 1911Maurice MaeterlinckW uznaniu wielostronnej działalności literackiej, a zwłaszcza dzieł dramatycznych, które wyróżniają bogactwo wyobraźni i poetycka fantazja, odsłaniająca, czasem pod postacią baśni, głębokie natchnienie. Dzieła te w tajemniczy sposób przemawiają do własnych uczuć czytelników i pobudzają ich wyobraźnię 1910Paul HeyseW hołdzie dla doskonałego kunsztu przenikniętego idealizmem, jaki okazał w długiej twórczej drodze poety lirycznego, dramaturga, powieściopisarza i autora opowiadań znanych na całym świecie 1909Selma LagerlöfW uznaniu wzniosłego idealizmu, żywej wyobraźni i duchowej przenikliwości, które znamionują jej twórczość 1908Rudolf EuckenW uznaniu rzetelnego poszukiwania prawdy, przenikliwej siły myśli, szerokiego spojrzenia oraz ciepła i siły wykładu, z jakimi w licznych dziełach bronił i rozwijał idealistyczną filozofię życia 1907Rudyard KiplingZe względu na siłę obserwacji, oryginalność wyobraźni, męskość myśli i niezwykły talent narracyjny, które znamionują twórczość tego sławnego na całym świecie autora 1906Giosuè CarducciW uznaniu głębokiej uczoności i badań krytycznych, a przede wszystkim w hołdzie dla energii twórczej, świeżości stylu i siły lirycznej, które znamionują jego arcydzieła poetyckie 1905Henryk SienkiewiczZa wybitne zasługi jako pisarza epickiego 1904Frédéric Mistral, José EchegarayW uznaniu świeżej oryginalności i prawdziwego natchnienia twórczości poetyckiej, która wiernie odbija krajobraz i rodzimego ducha jego ludu, a także w uznaniu doniosłej pracy jako filologa prowansalskiego; W uznaniu licznych i znakomitych utworów, które w indywidualny i oryginalny sposób odnowiły wielkie tradycje dramatu hiszpańskiego 1903Bjørnstjerne BjørnsonW hołdzie dla szlachetnej, wspaniałej i wszechstronnej poezji, którą zawsze wyróżniała świeżość natchnienia i rzadka czystość ducha 1902Theodor MommsenNajwiększy żyjący mistrz sztuki pisarstwa historycznego, ze szczególnym uwzględnieniem monumentalnego dzieła „Historia rzymska”1901Sully PrudhommeZe szczególnym uznaniem dla twórczości poetyckiej, która świadczy o wzniosłym idealizmie, doskonałości artystycznej oraz rzadkim połączeniu przymiotów serca i umysłu