Nagroda Nobla wynosi 11 milionów koron szwedzkich i tyle samo dostaje laureat w każdej z sześciu dziedzin. Przy kursie Narodowego Banku Polskiego z 1 października 2026 roku, kiedy za koronę płacono 0,3859 złotego, daje to 4 244 900 złotych. Kwota jest wspólna dla całej nagrody, a nie dla osoby, więc przy kilku laureatach dzieli się na części.
Ile dostaje jeden laureat
Jedenaście milionów koron obowiązuje od 2023 roku i tyle wyniosła każda nagroda ogłoszona w 2023, 2024 i 2025 roku. Fundacja Nobla ustala tę kwotę raz na rok, osobno dla każdego rocznika, i podaje ją przy ogłoszeniu laureatów.
Jeśli nagrodę dostaje jedna osoba, zabiera całość. Tak było w 2025 roku przy literaturze, którą dostał László Krasznahorkai, oraz przy nagrodzie pokojowej dla Maríi Coriny Machado. W pozostałych czterech dziedzinach kwota rozeszła się na kilka rąk.
Podział nie zawsze jest równy. W fizyce, chemii i medycynie laureaci z 2025 roku dostali po jednej trzeciej, czyli po niecałe 3,7 miliona koron. W ekonomii komitet rozdzielił nagrodę inaczej: połowa trafiła do Joela Mokyra, a Philippe Aghion i Peter Howitt dostali po jednej czwartej.
Trzech laureatów to granica, której nie przekroczono ani razu. Wśród 633 przyznanych nagród 362 trafiły do jednej osoby lub organizacji, 149 podzielono na dwie części, a 122 na trzy.
Kwota Nagrody Nobla nie rośnie co roku
Przez pierwszą dekadę tego wieku nagroda wynosiła równe 10 milionów koron. W 2012 roku Fundacja ścięła ją do 8 milionów, czyli o jedną piątą, i na tym poziomie została przez pięć lat. Do 9 milionów wróciła w 2017 roku, do 10 milionów w 2020 roku, a poziom z 2011 roku przebiła dopiero po dwunastu latach.
Powód tej zmienności leży w testamencie. Alfred Nobel zapisał, że majątek ma tworzyć fundusz, a nagrody wypłaca się z odsetek od kapitału, nie z samego kapitału. Fundacja obniża więc wypłaty, gdy kapitał na to nie pozwala.
Od 150 782 koron w 1901 roku
Pierwsza Nagroda Nobla wyniosła 150 782 korony. Potem przez trzy dekady kwota raczej malała niż rosła: najniższa w historii przypadła na 1923 rok i wyniosła 114 935 koron. Rok 1929 z 172 760 koronami był przed wojną najhojniejszy, a tuż po wojnie, w 1946 roku, nagroda spadła do 121 524 koron.
Miliony pojawiły się dopiero w 1981 roku. Potem kwota rosła szybko: 4 miliony w 1990 roku, 10 milionów w 2001 roku.
| Rok | Kwota w koronach | Co się wtedy zmieniło |
|---|---|---|
| 1901 | 150 782 | pierwsze nagrody |
| 1923 | 114 935 | najniższa kwota w historii |
| 1981 | 1 000 000 | pierwszy milion |
| 2001 | 10 000 000 | setna rocznica nagrody |
| 2012 | 8 000 000 | obniżka o jedną piątą |
| 2017 | 9 000 000 | pierwsza podwyżka po cięciu |
| 2020 | 10 000 000 | powrót do poziomu sprzed cięcia |
| 2023 | 11 000 000 | kwota obowiązująca do dziś |
Medal i dyplom liczą się osobno
Pieniądze to jedna z trzech rzeczy, które laureat odbiera 10 grudnia. Pozostałe dwie to złoty medal z profilem Alfreda Nobla i dyplom przygotowany osobno dla każdego nagrodzonego. Dyplom projektuje się od nowa dla każdej nagrody, więc żaden nie powtarza drugiego.
Pytania o wysokość Nagrody Nobla
Ile wynosi Nagroda Nobla w złotówkach?
Jedenaście milionów koron szwedzkich to 4 244 900 złotych przy kursie Narodowego Banku Polskiego z 1 października 2026 roku, kiedy korona kosztowała 0,3859 złotego. Kwota w złotych zmienia się razem z kursem, więc przy innym kursie wynik będzie inny. W koronach nagroda pozostaje stała przez cały rocznik.
Czy każdy laureat Nagrody Nobla dostaje pełną kwotę?
Nie. Kwota przypada na nagrodę, nie na osobę. Przy dwóch laureatach dzieli się na połowy, przy trzech najczęściej na trzy części, a czasem jedna osoba dostaje połowę, a dwie pozostałe po jednej czwartej. Tak rozdzielono nagrodę z ekonomii w 2025 roku.
Czy kwota Nagrody Nobla kiedykolwiek spadła?
Tak, i to wielokrotnie. Ostatni raz w 2012 roku, kiedy Fundacja Nobla obniżyła ją z 10 do 8 milionów koron. Wcześniej kwota spadała przez większość pierwszej połowy dwudziestego wieku, a najniższa w historii przypadła na 1923 rok.
Ile wynosiła pierwsza Nagroda Nobla w 1901 roku?
150 782 korony szwedzkie. Była to wtedy suma odpowiadająca wieloletnim zarobkom profesora, dlatego od początku uchodziła za najhojniejszą nagrodę naukową na świecie.
Skąd Fundacja Nobla bierze pieniądze na nagrody?
Z odsetek od kapitału zapisanego przez Alfreda Nobla. W testamencie z 27 listopada 1895 roku zastrzegł, że majątek ma zostać zamieniony na bezpieczne papiery wartościowe i utworzyć fundusz, z którego odsetek wypłaca się nagrody. Sam kapitał zostaje nienaruszony, dlatego wysokość nagrody zależy od tego, ile funduszowi udało się zarobić.
Czy nagroda w dziedzinie ekonomii jest równa pozostałym Noblom?
Co do kwoty tak. Nagrodę Banku Szwecji imienia Alfreda Nobla wypłaca się w tej samej wysokości co pięć nagród z testamentu, choć finansuje ją Bank Szwecji, a nie fundusz Nobla.